Van kleerhangers tot chipverpakkingen: Richard Fierkens bouwde vanuit een werkplaats in Herwen een bedrijf op dat uitgroeide tot een fundament van de Nederlandse semiconindustrie.
Arthur del Prado’s ASM en Philips zijn de wegbereiders van de Nederlandse chipsector, zo wordt algemeen verondersteld. Maar dat doet geen recht aan de rol van de halfgeleiderpionier Richard Fierkens, die met de oprichting van Fico Toolings mede de basis legde voor BE Semiconductor Industries (Besi). Fierkens is zondag 3 mei op negentigjarige leeftijd overleden.
Fico begon in 1956 vanuit een werkplaats in het Gelderse Herwen met de fabricage van mallen voor de productie van eenvoudige plastic producten, zoals kleerhangers en kratten voor melkflessen. Deze expertise in fijnmechanica bleek ook toepasbaar in de halfgeleiderindustrie. Vanaf 1966 leverde Fico mallen voor de encapsulatie van elektronische componenten aan Philips, dat zich sinds 1953 in het naburige Nijmegen had gevestigd om halfgeleiders te produceren.
Fico groeide uit tot een gespecialiseerde leverancier van molds en aanverwante apparatuur voor de assemblage en verpakking van chips. Het bedrijf bouwde later een internationale klantenkring op met onder meer Texas Instruments, Motorola en Bosch. Daarmee werd het bedrijf een vroege internationale speler in de backend van de chipindustrie.
Grote Vier
Begin jaren zeventig kwam Fierkens in contact met ASM-oprichter Arthur del Prado. In 1972 startten de heren een samenwerking, waarbij ASM de verkoop van Fico-producten buiten Nederland op zich nam. Twee jaar later nam ASM een meerderheidsbelang in Fico. Daarmee werd het bedrijf onderdeel van een snelgroeiende speler in semiconductor-equipment.
Fierkens bleef binnen ASM verantwoordelijk voor de Fico-activiteiten. Hij bouwde de divisie verder uit, maar hield vast aan een relatief zelfstandige positie. In de loop van de jaren tachtig leidde dat tot spanningen. ASM zette in op verdere internationalisering, onder meer met de oprichting van ASMPT in Hongkong. Fierkens ervoer deze tweede backend-poot van het concern echter niet als partner, maar als concurrent die zijn machines doodleuk kopieerde.
In 1989 was de maat vol en stapte Fierkens op. Een nare vechtscheiding volgde. Het heeft Fierkens altijd dwarsgezeten dat hij op deze manier afscheid heeft moeten nemen van zijn eigen bedrijf.
In de jaren daarna koos ASM ervoor zijn backend-activiteiten af te stoten. ASM Fico werd in 1993 verkocht en kwam via een reeks herstructureringen terecht in het bedrijf dat in 1995 verderging als Besi, dat tegenwoordig met een beurswaarde van 20 miljard euro behoort tot de Grote Vier van de Nederlandse semicon.
Al was hij dan geen publieke figuur, met het overlijden van Fierkens verliest de sector daarom beslist een ondernemer die heeft geholpen de fundamenten van hightech Nederland te leggen.
