Datum: 3 juli 2026

Jammer voor Besi, maar in de semicon wint Goliath altijd

De halfgeleiderindustrie beloont schaalgrootte. Zodra ASML zich serieus op hybrid bonding stort, wordt pijnlijk duidelijk dat Besi te klein is.
René Raaijmakers

TSMC vindt Kinex, Applied Materials’ productielijn voor hybrid bonding, veel te duur. De Amerikanen zwichten niet in de prijsonderhandelingen. Maar op een gegeven moment confronteren de Taiwanezen de Amerikanen met harde cijfers: ze hebben de eerste resultaten van een prototype bonder uit Veldhoven binnengekregen. De getallen maken keihard duidelijk dat Besi, de leverancier van het bonding-deel van Kinex, geen partij is voor ASML.

Applied heeft vervolgens geen keuze: inschikken, of de business verliezen. Apparatuur voor cleaning, polijsten en plasma-activering kan TSMC immers ook elders inkopen. Applied realiseert zich dat zijn partnership met Besi niets meer waard is.

De Amerikanen balen behoorlijk. Tot voor kort zat het nog in een comfortabel partnership waarin ze als dominante macht in frontend-equipment hun kleine partner volledig konden dicteren. Ze hadden bovendien een aandeel van 9 procent in Besi, een partij die net komt kijken in frontend cleanrooms. Ze realiseren zich dat Besi een gepasseerd station is. Om de business bij TSMC te behouden, besluiten ze hun partner te lozen.

Applied weet maar al te goed dat Besi een strijd in precisietechnologie met ASML gaat verliezen. De kleine backendspeler is geen partij in precisiebewegingstechnologie. Daarnaast hebben ze in Veldhoven een diepe relatie en hechte band ontwikkeld met de Taiwanezen. Daar kan Besi en zelfs Applied niet tegenop. Bij TSMC weten ze uit ervaring: al is het nog zo moeilijk en al is ASML nog zo weerbarstig, ze krijgen de boel uiteindelijk wel aan de praat. Daar kan het gouden hybrid bonding-duo niet aan tippen.

Dus spelen de Amerikanen het spel zoals Amerikanen dat spelen: zonder mededogen. Hun relatie met Besi is niets meer waard. Het beste wat ze nu nog kunnen doen, is zoveel mogelijk munt slaan uit de situatie. Applied-topman Gary Dickerson belt zijn Nederlandse partner. ‘Richard, sorry, maar we zijn gedwongen de samenwerking op te blazen’, zo confronteert hij de Nederlandse topman.

Blickmann sputtert nog even tegen, maar het mag niet baten. Dan biedt Dickerson hem een uitweg. ‘Besi heeft nu nog een torenhoge waardering. Neem Morgan Stanley in de arm en zet jezelf te koop. Wij doen alsof we interesse hebben en als Lam Research toehapt, dan krijgen we allebei de hoofdprijs’, zo stelt de Applied-topman de strategie voor.

Disclaimer: bovenstaande heb ik geheel uit mijn dikke duim gezogen. 100 procent verzonnen. Nog een disclaimer: ik heb hierover met niemand gesproken binnen TSMC, ASML, Applied, Besi of Lam Research.

Maar op basis van wat er kan gebeuren als ASML daadwerkelijk in de hybrid bonding-race stapt, dan kan dit best een realistisch scenario zijn, rekening houdend met de mores van de halfgeleiderindustrie. In de eerste plaats weerspiegelt het de keiharde realiteit van de halfgeleiderindustrie, die wordt gestuurd door financiële mensen. In de semicon leggen de kleintjes het bijna altijd af tegen de groten. ASML versus Mapper, Tel versus Sokudo en Screen/DNS, Microsoft versus Netscape, de lijst is lang. Dit is de echte wereld waarin David bijna zonder uitzondering het onderspit delft en Goliath zegeviert. Hier geldt winner takes all.

Financiële belangen, marktmacht, installed base en koele cijfers bepalen de richting in de semicon. Technologie is een basisvoorwaarde, voor de rest is het bulk. Als het er echt op aankomt, dan bepalen grootaandeelhouders en de Nasdaq wat er in de waferfabs bij TSMC gebeurt.

Waar staat Besi dan nog? De Koreanen zijn hard op weg om de Nederlandse backendspeler buiten de deur te houden. Als het zijn voorkeurspositie verliest bij lead customer TSMC, dan heeft het alleen Intel en Micron nog over als klanten om de technologie verder te brengen en om de inkomsten te genereren voor de broodnodige r&d-investeringen die hybrid bonding vraagt. In dat geval blijft de gedoodverfde ‘ASML van de backend’ steken op een positie waarin het zich al decennialang bevindt: dansen naar de pijpen van enkele grote klanten.

Sommige media lijken wel wat te zien in een overname van Besi door ASML. Ik kan me voorstellen dat de financiële pers de bel hoort rinkelen: twee Nederlandse bedrijven, Besi is pionier, ASML loopt achter en kan met een overname kennis kopen en een inhaalslag maken. Leuke uitgangspunten, maar fantasie. ASML hoeft zich met zijn kennisbasis en relatie met TSMC niet ‘in te kopen’. En waarom zou je een dure, maar zwakke partij overnemen die zich niet bewijst bij zijn lead customer. Het is Besi in de afgelopen jaren namelijk niet gelukt om zijn die-to-wafer hybrid bonding-proces te versnellen. Dat laat zien dat het de financiële en technologische slagkracht mist die in de frontend nodig is.

Als Besi zich inderdaad voorbereidt op een acquisitie - zoals Reuters berichtte - en als de oorzaak ligt in ASML’s stappen om hybrid bonding te gaan ontwikkelen, dan is dat geen sterkte-, maar een zwaktebod. Het laat daarmee zien dat het als middelgrote backendspeler niet is opgewassen tegen de komst van zijn veel sterkere landgenoten uit Veldhoven. Besi zal zijn huid duur proberen te verkopen. Maar wie de huidige beurswaarde neertelt, koopt een kat in de zak.

Hoofdbeeld: Applied Materials