Niet tanks of munitie, maar dual-use-technologie moet centraal staan bij nieuwe defensie-investeringen, stelt De Nederlandsche Bank.
Nederland doet er verstandig aan om extra investeringen in defensie niet te richten op klassieke wapenproductie, maar op dual-use-technologie, schrijven economen van De Nederlandsche Bank (DNB) in vakblad ESB. Technologieën met zowel civiele als militaire toepassingen sluiten goed aan bij de sterktes van de Nederlandse economie en leveren dan zowel militair-strategisch als economisch rendement op.
Volgens de auteurs is het weinig realistisch dat Nederland een grote rol gaat spelen in de productie van tanks, munitie of gevechtsvliegtuigen. Zulke industrieën vragen om schaal, diepe toeleveringsketens en een industriële basis die Nederland grotendeels ontbeert. Voornamelijk Duitsland, Italië en Spanje zijn beter gepositioneerd om de productie van dergelijk materieel op te starten of uit te breiden.
Op korte termijn ontkomt Nederland er overigens niet aan om bij andere landen in te kopen, benadrukt de DNB. Als de militaire capaciteit snel moet worden uitgebreid, spelen economische overwegingen geen rol.
Op langere termijn ligt dat anders: dan heeft de Nederlandse (hightech)industrie expertise te bieden die andere Europese landen niet hebben, maar die wel goed aansluit op wat andere landen in huis hebben. DNB noemt onder meer maritieme technologie en telecommunicatie als meest kansrijk. ‘Vanuit het perspectief van strategische autonomie is de Europese complementariteit gunstig: dit laat een snelle en efficiënte vermindering van de afhankelijkheid van niet-Europese partijen toe’, aldus het ESB-artikel.
Hoewel veel landen zich van nature op hun sterktes zullen richten bij het opschalen van hun defensie, is er wel Europese coördinatie nodig, resulterend in voorspelbaar en consistent beleid waar bedrijven op kunnen bouwen.
Doorlooptijden
Investeringen in dual-use-technologie bieden veel voordelen. Ze leveren niet alleen militaire capaciteit op, maar ook export, werkgelegenheid en extra investeringen in onderzoek en ontwikkeling. Investeringen in dual-use-technologie zijn bovendien relatief robuust: puur militaire productie zou stil kunnen komen te liggen als de dreiging afneemt, maar bij dual-use kunnen andere afzetmarkten de vraaguitval mogelijk opvangen.
Vanuit het perspectief van defensie zijn er ook voordelen. Omdat bedrijven actief blijven op civiele markten, zijn innovatiecycli korter en wordt technologische vooruitgang versneld. Defensie kan daarvan profiteren zonder volledig eigen ontwikkeltrajecten te hoeven opzetten. Dat verlaagt kosten en verkort doorlooptijden, terwijl de technologische basis breder en robuuster wordt.
