Wim van der Hoek geëerd met boek

Alexander Pil
Leestijd: 4 minuten

Wim van der Hoek legde als werktuigbouwkundig ingenieur bij Philips en buitengewoon hoogleraar aan de TH Eindhoven de basis voor de Nederlandse school van construeren. Een school die is gericht op positioneringsnauwkeurigheid en beheersing van dynamisch gedrag en is terug te vinden in de hightech mechatronica waarmee Nederland wereldleider is geworden. Denk aan bedrijven als Philips, ASML en tal van kleinere hightech machinebouwers en systeemleveranciers. Begin vorig jaar overleed Van der Hoek op 94-jarige leeftijd. Deze maand verschijnt op initiatief van DSPE een boek over zijn leven en werk dat zijn impact op de Nederlandse mechatronica-industrie illustreert en zijn dynamische en warme persoonlijkheid weerspiegelt. De presentatie is op 18 november tijdens het online programma van de Precisiebeurs.

Van der Hoek studeerde werktuigbouwkunde in Delft en werkte van 1949 tot 1984 bij Philips in Eindhoven. Hij begon bij de Apparatenfabriek, die al snel overging in de hoofdindustriegroep RGT (Radio, Grammofoon en Televisie), later opgesplitst in Audio en Video. Hij werd er leider van de voorontwikkelgroep bij de bedrijfsmechanisatie. Vanaf ’68 was hij gedetacheerd bij Philips CFT, dat mede op zijn initiatief in datzelfde jaar was opgericht. Bij CFT leidde Van der Hoek vakgebied 5, Mechanica en Mechanismen, ontpopte hij zich in de loop der jaren tot enthousiast netwerker en fungeerde hij tevens als wetenschappelijk adviseur binnen Philips, tot aan de raad van bestuur. Van cruciaal belang was verder dat hij in 1961 werd benoemd tot buitengewoon hoogleraar in de afdeling Werktuigbouwkunde van de TH Eindhoven (THE).

Des Duivels Prentenboek

Bij Philips stond de bedrijfsmechanisatie, als interne machinebouwer, in de jaren vijftig al voor de opgave om de reproduceerbaarheid en snelheid van productie omhoog te schroeven, met het oog op kostprijs en kwaliteit. Omdat de miniaturisatie voortschreed, luisterde het allemaal steeds nauwer. Van der Hoek ging zich daarom bij Philips, en later ook aan de THE, verdiepen in de nauwkeurigheid van bewegen en positioneren in machines. Hij kwam als eerste – ‘met vallen en opstaan’ en niet meteen geaccepteerd door de constructeursgemeenschap binnen Philips – tot het inzicht dat nauwkeurigheid niet alleen statisch van aard is, maar dat het dynamisch gedrag ook een belangrijke rol speelt. Het probleem zit ’m in de eigenfrequenties van een constructie. Om daar uit de buurt te blijven, analyseerde Van der Hoek, moet de constructie een lage massa en een hoge stijfheid krijgen. Licht en stijf – en ook spelingsvrij – construeren werd daarom zijn mantra. Zo formuleerde hij tal van constructieprincipes en illustreerde die in zijn roemruchte ‘Des Duivels Prentenboek’ (DDP). Generaties werktuigbouwkunde-studenten leerden construeren aan de hand van DDP en later van DDP-navolgers als ‘Constructieprincipes’ van Rien Koster en ‘Design Principles for precision mechanisms’ van Hermans Soemers.

Dit artikel is exclusief voor premium leden van High-Tech Systems Magazine. Al premium lid? Log dan in. Nog geen premium lid? Neem dan een premium lidmaatschap en geniet van alle voordelen.

Inloggen

Problemen met inloggen? Bel dan (tijdens kantooruren) naar 024 350 3532 of stuur een e-mail naar info@techwatch.nl.