Systeemarchitectuurprijs voor Henny Spaan

De Martin van den Brink-award gaat dit jaar naar Henny Spaan, een man die verslaafd is aan precisie en metrologie en daar ook een succesvolle onderneming in drijft.

René Raaijmakers
12 juli

Op de lagere school speelde hij al met het idee om, net als zijn vader, een eigen bedrijf in de techniek te beginnen. Maar zelfs na dertig jaar IBS Precision Engineering vindt Henny Spaan het commerciële aspect nog altijd het meest uitdagende. Spaan doet die ontboezeming nadat hij vorige week de Martin van den Brink-award van de naamgever in ontvangst nam.

Bekijk de prijsuitreiking op YouTube.

De technologiebaas van ASML houdt niet zo van prijzen en zeker niet van bewieroken, maar acht jaar geleden maakte Martin van den Brink een uitzondering voor de Dutch Society for Precision Engineering (DSPE), om zijn naam te verbinden aan een prijs voor systeemarchitecten. Dat zijn de personen die binnen organisaties de harde keuzes maken in de systeemontwikkeling met het oog op zakelijk succes.

Henny Spaan (l) ontvangt de Martin van den Brink-award uit handen van de naamgever.

Spaan spreekt van ‘een enorme eer, deze erkenning’, omdat de prijs staat voor de balans tussen technologie en commercie. ‘Het moeilijkste van allemaal.’

Die balans is altijd lastig, zegt hij. ‘De grootste uitdaging is dat je het juiste doet. Je wilt als systeemarchitect de juiste of beste technologieën samenbrengen. Een goed overzicht en begrip van wat specifieke technologieën kunnen, is daarvoor essentieel. Dit kan alleen door snel goede keuzes te maken en deze dan te verifiëren, liefst met een echte machine of module. We kunnen nu niet zonder modellen en simulaties, maar uiteindelijk moet het een echte machine of module worden. Hierbij is het meten van het fysieke resultaat essentieel’, zo legt hij de link met de expertise van zijn bedrijf. ‘Als dit lukt, dan geeft dat ook weer een enorme voldoening.’

Henny Spaan, directeur van IBS Precision Engineering, tijdens het uitspreken van zijn dankwoord.

CNC-programmeren

Op zijn veertiende toog Henny Spaan al naar Duitsland voor een cursus CNC-programmeren. Op de Commodore Vic-20 computer – die hij had gekocht met het geld dat hij bij zijn vader had verdiend – maakte hij draaiprogramma‘s. Zo fabriceerde hij als puber al nokkenassen op curve-gestuurde machines. ‘Ik programmeerde, tekende hoe die curves eruit moesten zien en dat werd dan door onze gereedschapsmakers gemaakt. Ja, er is echte productie mee gedraaid’, zei Spaan daar in 2008 over in dit blad.

Na de prijsuitreiking prikken Martin van den Brink (l) en Henny Spaan nog een vorkje.

Stapelgek op precisietechnologie

In dat interview noemde ik hem een techjunkie en op precisietechnologie is hij nog steeds stapelgek. Het daagt hem uit. ‘Ik vind het fantastisch dat je met een zeer systematisch, goed onderbouwde aanpak kunt komen tot verbazingwekkende resultaten. Je kunt echt een groot verschil maken. Resultaten behalen op een schaal die je niet kunt zien, in de orde van atomen.’

Dat hij daar een hoop lol mee heeft, betekent niet dat het eenvoudig is, onderstreept hij. ‘Pas na veel analyseren en af en toe zelfs puzzelen krijg je inzicht in de mechanismen erachter. Dat je die kunt ontdekken, geeft enorm veel voldoening en het begrijpen heeft ook een bepaalde schoonheid vanwege de eenvoud die er vaak achter blijkt te zitten. Meettechniek is hierbij essentieel’, verwijst hij naar de discipline waarin zijn bedrijf is gespecialiseerd. ‘Daarom zie ik metrologie ook als de hoeksteen van de precisietechniek.’

Precisietechnologie noemt hij een essentiële technologie voor veel markten zoals semicon, display, optiek en automotive. ‘Doordat het multidisciplinair is, werk je ook altijd in teamverband. Samen oplossingen vinden met verschillende disciplines en dat dan ook samen en met de klant vieren.’