Over atomen die zich in bochten wringen

Paul van Gerven
Leestijd: 4 minuten

Het piëzo-elektrisch effect staat aan de basis van vele toepassingen, van ontstekingsmechanismes voor elektrische sigarettenaanstekers tot actuatoren in inkjetprinters, brandstofinjectoren en echoscopen. We hebben het te danken aan de manier waarop atomen zich ordenen in het kristalrooster – en de manier waarop ze reageren als een externe stimulus ze van hun stekkie pest.

Het is voor ingenieurs een zegen dat het piëzo-elektrisch effect bestaat. Hoe zouden ze anders elektriciteit in beweging kunnen omzetten of andersom? Nou ja, zo dramatisch is het ook weer niet. Met een bewegende magneet en een spoel kom je ook een heel eind. Maar handig is het zeker, de eigenschap van piëzo-elektrische materialen om een elektrische spanning op te bouwen onder invloed van mechanische stress. Of omgekeerd: om te vervormen onder invloed van een spanning.

Het zijn de gebroeders Curie die de ontdekking van dit op het eerste gezicht curieuze effect op hun naam mogen schrijven. Zij toonden in 1880 aan dat zich op het oppervlak van onder meer kwarts, rietsuiker, toermalijn en topaas positieve en negatieve ladingen vormden wanneer er een druk op werd uitgeoefend. Een jaartje later wisten zij ook het omgekeerde te meten, nadat een theoreticus hen had getipt dat zijn thermodynamische berekeningen hadden uitgewezen dat het gloednieuwe effect twee kanten op zou moeten werken.

Dit artikel is exclusief voor premium leden van High-Tech Systems Magazine. Al premium lid? Log dan in. Nog geen premium lid? Neem dan een premium lidmaatschap en geniet van alle voordelen.

Inloggen

Problemen met inloggen? Bel dan (tijdens kantooruren) naar 024 350 3532 of stuur een e-mail naar info@techwatch.nl.

Gerelateerde artikelen