Mid-infraroodinstrument voor de grootste telescoop ter wereld

Leestijd: 7 minuten

Afgelopen najaar is begonnen met het basisontwerp van een astronomisch infraroodinstrument voor de grootste telescoop ter wereld: Metis. De Mid-infrared E-ELT Imager and Spectrograph heeft als doel met grotere scherpte in infrarood licht naar het heelal te kijken en vereist daarvoor verschillende innovaties.

Al meer dan twintig jaar bestudeert de Zuidelijke Europese sterrenwacht Eso de ruimte met de VLT (Very Large Telescope). De faciliteit telt vier telescopen met acht meter grote spiegels en bevat een scala aan inmiddels tweede generatie instrumenten. Ruim een jaar geleden keurde Eso de ontwikkeling goed van nog een veel grotere telescoop, de European Extremely Large Telescope, kortweg E-ELT, met een diameter van 39 meter. Het complex, dat circa een miljard euro zal gaan kosten, moet verrijzen op de top van de Cerro Armazones in het Chileense Andes-gebergte. Als de E-ELT omstreeks 2025 gereed is, zal het systeem de krachtigste faciliteit op aarde zijn. Het zal astronomen helpen bij onder meer het karakteriseren van aardachtige planeten in de bewoonbare zones rond andere sterren, het bestuderen van de vroegste stadia van protoplanetaire systemen en sterrenstelsels met hoge roodverschuiving, en helpen bijdragen te leveren aan de kosmologie.

Een instrument van deze omgang en in de sterrenkunde nog niet vertoonde complexiteit vereist uiteraard de modernste technologie. De E-ELT is enorm. Eenmaal klaar zal hij bestaan uit 798 spiegelsegmenten, elk 1,4 meter in doorsnee en 50 mm dik. Een actief framework houdt de spiegels in positie, op fracties van een golflengte van zichtbaar licht, ook bij veranderende elevatie van de telescoop. De gehele telescoop zal bijna drieduizend ton wegen. In tegenstelling tot klassieke telescopen waarbij stabiliteit en nauwkeurigheid wordt behaald door stijve en passieve constructies, wordt de E-ELT uitgerust met een scala aan correctiesystemen die de telescoop actief in optimale vorm houden tijdens het doen van de sterrenkundige waarnemingen. Tegelijkertijd zijn ook de eisen hoger, want een 39 meter grote telescoopspiegel kan behalve veel licht opvangen theoretisch ook veel scherper kijken. Hand in hand met de schaalvergroting groeien daarmee ook de eisen aan de instrumenten.

Dit artikel is exclusief voor premium leden van High-Tech Systems Magazine. Al premium lid? Log dan in. Nog geen premium lid? Neem dan een premium lidmaatschap en geniet van alle voordelen.

Inloggen

Problemen met inloggen? Bel dan (tijdens kantooruren) naar 024 350 3532 of stuur een e-mail naar info@techwatch.nl.