Melkweg haarscherp in kaart door stabiele meetsystemen TNO

Leestijd: 7 minuten

Sinds enkele maanden draait de Gaia-satelliet van Esi op anderhalf miljoen kilometer van de aarde. Doel is om een zeer nauwkeurige driedimensionale kaart te maken van ongeveer een miljard sterren in ons Melkwegstelsel. Aan boord zijn twee meetsystemen, door TNO ontwikkeld en gebouwd, verantwoordelijk voor de nauwkeurigheid waarmee de exacte positie en beweging van deze sterren worden waargenomen en vastgelegd. Een revolutie in astrometrie.

Op 19 december 2013 vertrok een Soyuz VS06-lanceerraket van Kourou in Frans-Guyana met aan boord de Gaia-satelliet van de Europese ruimtevaartorganisatie Esa. Na een voorspoedige reis van zesentwintig dagen bereikte Gaia zijn eindbestemming, het Lagrangepunt L2, een denkbeeldige positie in de ruimte waar de aarde de satelliet voor een groot deel afschermt van de zon en waar een evenwicht van zwaartekrachtvelden van de aarde en de zon bestaat. Sindsdien is de validatiefase van vier maanden gestart. Deze maand zullen de eerste astrometrische waarnemingen worden verricht. Al moeten we nog even wachten voordat de meetresultaten zijn verwerkt en geanalyseerd; de eerste publicatie zal niet voor 2016 zijn.

In de basis is Gaia een observatorium met twee grote telescopen (primaire spiegels van 1,45 bij 0,5 vierkante meter en een instelbare secundaire spiegel), drie wetenschappelijke instrumenten en een miljard pixel CCD-camera die al draaiend om zijn as én met de aarde meedraaiend om de zon het heelal driedimensionaal in kaart brengt. Tijdens een missieduur van vijf jaar registreert Gaia van een miljard sterren (ongeveer een procent van alle sterren in onze Melkweg) zo’n zeventig keer met ongekende nauwkeurigheid de positie, bewegingsrichting en bewegingssnelheid. Daarnaast bepaalt het instrument ook nog de chemische samenstelling van de atmosfeer van deze sterren en wordt er gezocht naar nieuwe planeetstelsels, met daarbij mogelijk aardse planeten.

Dit artikel is exclusief voor premium leden van High-Tech Systems Magazine. Al premium lid? Log dan in. Nog geen premium lid? Neem dan een premium lidmaatschap en geniet van alle voordelen.

Inloggen

Problemen met inloggen? Bel dan (tijdens kantooruren) naar 024 350 3532 of stuur een e-mail naar info@techwatch.nl.